Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda yazmak iyi olur, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler zira kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama temiz gelir elbette bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece odak bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan puandır, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın hızını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün ilerlemesini de izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin notalar erken belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma hızı de aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ve aromalar daha geç açılır hem de bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki his ile burnun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir nefes aromayı daha geniş açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş ise ince tonları örter. Yoğunluk damakta zayıf fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi tadımcılar açısından önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir damak en belirgin notayı bile silik hissettirir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de aroma algısını düşürür. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz görünür bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao notasını hızla gösterip biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Boy küçüldükçe aroma katmanı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı notalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro ismi ile not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar barındırır. Notlar arasında iki puandan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin ahşap kokusu şeklinde bir not yeterli olur. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve notasını belirgin taşıyabilir mesela sert bir içim sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır üstelik dolgun bir içim notasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu sebeple oda koşullarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de çekiş tıkanır hem de lezzet bastırılır sıcaklık ise yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net görülür değerlendirme günü seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman odadaki nem veya esinti çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse kül düzeni şaşar.